Zebrzydowice 1918–1945 – zestaw dwóch książek
Zestaw dwóch publikacji poświęconych historii Zebrzydowic w pierwszej połowie XX wieku. Książki wzajemnie się uzupełniają, przedstawiając zarówno szeroką panoramę dziejów miejscowości w latach 1918–1945, jak i szczegółowe opracowanie jednego z najbardziej tragicznych epizodów okresu okupacji niemieckiej – funkcjonowania obozu pracy przymusowej dla Żydów.
„Zebrzydowice w latach 1918–1945”
Obszerna, licząca 620 stron monografia przedstawiająca dzieje Zebrzydowic od odrodzenia państwa polskiego po zakończenie II wojny światowej. Historia miejscowości została ukazana na szerokim tle przemian politycznych, społecznych i gospodarczych, ze szczególnym uwzględnieniem życia codziennego mieszkańców.
Publikacja obejmuje m.in. zagadnienia związane z administracją i samorządem, koleją, urzędem celnym, strażą graniczną, szkolnictwem, życiem religijnym, działalnością organizacji społecznych, gospodarką, handlem, sportem i kulturą. Osobne miejsce zajmują konflikt polsko-czechosłowacki, wydarzenia okresu międzywojennego, okupacja niemiecka oraz walki frontowe w 1945 roku.
Książka powstała na podstawie rozległych kwerend w archiwach państwowych i kościelnych w Polsce i za granicą. Wykorzystano również materiały pochodzące z zagranicznych zasobów archiwalnych oraz blisko stu tytułów prasowych z epoki. Pozwoliło to nie tylko odtworzyć dzieje miejscowości, lecz także przedstawić wiele nieznanych dotąd faktów i ustaleń dotyczących historii Zebrzydowic oraz Śląska Cieszyńskiego.
Rok wydania: 2026
Liczba stron: 620
Oprawa: twarda
ISBN: 978-83-973886-8-0
„Obóz pracy przymusowej dla Żydów w Zebrzydowicach”
Druga publikacja stanowi szczegółowe uzupełnienie historii Zebrzydowic z okresu II wojny światowej. Poświęcona została dziejom obozu pracy przymusowej dla Żydów funkcjonującego w miejscowości podczas okupacji niemieckiej.
Książka przedstawia obóz jako element niemieckiego systemu eksploatacji i pracy przymusowej, ale przede wszystkim koncentruje się na losach ludzi poddanych represjom. Za historią instytucji i okupacyjnego aparatu przymusu ukazane zostały indywidualne dramaty, cierpienie oraz codzienna walka więźniów o przetrwanie i zachowanie godności.
Publikacja jest pierwszą próbą szerszego opracowania historii zebrzydowickiego obozu. Powstała w wyniku żmudnych poszukiwań źródłowych, obejmujących materiały rozproszone w archiwach krajowych i zagranicznych.
Rok wydania: 2025
Liczba stron: 102
Oprawa: miękka
Dwie książki – jedna historia
Obie publikacje tworzą komplementarny obraz dziejów Zebrzydowic. Monografia „Zebrzydowice w latach 1918–1945” przedstawia szeroką panoramę życia miejscowości na przestrzeni ponad ćwierćwiecza, natomiast „Obóz pracy przymusowej dla Żydów w Zebrzydowicach” rozwija jeden z najtrudniejszych i najmniej dotąd rozpoznanych wątków jej wojennej historii.
Zestaw adresowany jest zarówno do mieszkańców Zebrzydowic i Śląska Cieszyńskiego, jak również do regionalistów, historyków, badaczy dziejów XX wieku oraz wszystkich czytelników zainteresowanych historią lokalną i okresem II wojny światowej.